خراسن جنوبی | حجت‌الاسلام حجت سالاری مکی نوشت؛

از مردمی‌سازی تا بومی‌سازی؛ راهبردی برای فرهنگ‌ورزی مؤثر

موفقیت برنامه‌های فرهنگی زمانی رقم می‌خورد که سیاست‌گذاری‌ها بر پایه ظرفیت‌های بومی و مردمی شکل بگیرد. تجربه سال ۱۴۰۴ در خراسان جنوبی نیز بر همین اصل استوار بود؛ رویکردی که تلاش کرد به جای اجرای نسخه‌های یکسان، از سرمایه‌های اجتماعی، فرهنگی و دینی استان برای تحقق اهداف فرهنگی بهره بگیرد.

از مردمی‌سازی تا بومی‌سازی؛ راهبردی برای فرهنگ‌ورزی مؤثر

به گزارش روابط عمومی سازمان تبلیغات اسلامی، موفقیت برنامه‌های فرهنگی زمانی رقم می‌خورد که سیاست‌گذاری‌ها بر پایه ظرفیت‌های بومی و مردمی شکل بگیرد. تجربه سال ۱۴۰۴ در خراسان جنوبی نیز بر همین اصل استوار بود؛ رویکردی که تلاش کرد به جای اجرای نسخه‌های یکسان، از سرمایه‌های اجتماعی، فرهنگی و دینی استان برای تحقق اهداف فرهنگی بهره بگیرد.

یکی از مهم‌ترین محورهای این راهبرد، تکیه بر ظرفیت حدود ۱۴ هزار «سفیر قرآنی» در سراسر استان بود؛ شبکه‌ای مردمی که به عنوان مخاطبان فعال و کنشگر، نقش مهمی در گسترش فعالیت‌های قرآنی ایفا کردند. برنامه‌ریزی برای توسعه آموزش‌های عمومی و تخصصی قرآن، ترویج تدبر در آیات الهی و تقویت کنشگری قرآنی، با اتکا به همین سرمایه اجتماعی انجام شد تا فعالیت‌های قرآنی از سطح برنامه‌های مناسبتی فراتر رفته و به یک جریان مستمر مردمی تبدیل شود.

در کنار این ظرفیت، توجه ویژه به نقش بانوان نیز از دیگر اولویت‌های سال بود. هم‌افزایی با شورای راهبری بانوان، افزایش مشارکت زنان در برنامه‌هایی همچون اعتکاف، طرح «زندگی با آیه‌ها» و «سفیران آیه‌ها» و حمایت از طرح‌های فرهنگی ویژه بانوان، نشان داد که توسعه فرهنگی بدون حضور مؤثر این بخش از جامعه امکان‌پذیر نیست.

بومی‌سازی محتوا نیز به عنوان یکی دیگر از ارکان این راهبرد دنبال شد. تولید و اجرای برنامه‌های فرهنگی متناسب با فرهنگ، آداب و رسوم مردم استان و بهره‌گیری از مفاهیم قرآنی، به‌ویژه آیات مقاومت، موجب شد فعالیت‌های فرهنگی با نیازها و هویت جامعه محلی پیوند عمیق‌تری پیدا کند. در همین مسیر، استفاده از ظرفیت تشکل‌های دینی، حمایت از ایده‌های نوآورانه جوانان و مشارکت فعال هیئت‌های مذهبی، گستره اثرگذاری برنامه‌ها را افزایش داد. از سوی دیگر، بهره‌گیری از فناوری و طراحی سامانه‌های بومی برای مدیریت برنامه‌ها، بانک‌های اطلاعاتی و ارتباط مستمر با مخاطبان، گام دیگری در جهت افزایش بهره‌وری و مردمی‌سازی فعالیت‌های فرهنگی بود. 

بی شک هرگاه فرهنگ بر پایه مشارکت مردم، شناخت ظرفیت‌های بومی و اعتماد به نیروهای اجتماعی برنامه‌ریزی شود، نه‌تنها اثربخشی بیشتری خواهد داشت، بلکه زمینه‌ساز شکل‌گیری جریان‌های فرهنگی ماندگار و خودجوش نیز خواهد شد.

2026-09-29

تعداد بازدید: 98
ایران
آیکون توانخواهان

T

T